Make your own free website on Tripod.com

การเล่น sweep harmonic

 

           ในคราวนี้ผมจะพูดหลักการฮาร์โมนิคสำหรับอาคูสติคกีตาร์นะครับ ซึ่งคุณสามารถทำความรู้จักกับการเล่นฮาร์โมนิคได้ที่ การใช้เทคนิคต่าง ๆ ซึ่งเทคนิคนี้ผมได้รู้จักจากการที่ได้ฟังเพลงของ Chet Atkins และ Tommy Emmanuel ซึ่งครั้งแรกที่ได้ฟังนั้นงงมากว่าเสียงอย่างนี้เข้าทำได้อย่างไร ยิ่งได้มีโอกาสไปดู Tommy เล่นสด ๆ ครั้งนึง ทำให้ผมทึ่งมากและพยายามศึกษาว่าเขาเล่นได้อย่างไร ใครที่สนใจลองหางานของเขามาฟังดูนะครับ เขามักจะใช้เทคนิคนี้กับหลาย ๆ เพลงของเขา และผมได้เล่นตัวอย่างต่าง ๆ อัดเป็น real player ให้นะครับคุณสามารถฟังได้ว่าเสียงที่เล่นออกมาจะเป็นอย่างไร (โดยเฉพาะคนที่ยังไม่เคยรู้จักเทคนิคนี้) แต่เสียงอาจจะไม่ดีนักนะครับเพราะอุปกรณ์ผมไม่ค่อยดี เอาละครับ ตอนนี้ผมจะถือว่าคุณเล่นเสียงฮาร์โมนิคเป็นแล้วนะครับ

ก่อนอื่นมารู้จักการใช้นิ้วกันก่อนนะครับ

    * กรณีที่เล่นด้วยปิ๊คแบน (flat pick)

            นิ้วโป้ง และ นิ้วกลาง ใช้จับปิ๊คเพื่อดีดเล่นเสียงฮาร์โมนิค

            นิ้วชี้ ใช้แตะสายตรงเหนือเฟร็ต เพื่อเล่นเสียงฮาร์โมนิค

            นิ้วนาง ใช้เกี่ยวสายที่ไม่ใช่เสียงฮาร์โมนิค

                    ดูรายละเอียดดังรูปครับรูปซ้ายเป็นการจับปิ๊ค รูปขวาเป็นการวางนิ้วเพื่อเล่น sweep harmonic

swh1.jpg (23021 bytes)      swh2.jpg (23288 bytes)

    * กรณีที่ใช้ปิ๊คนิ้วโป้ง (thumb pick)

            นิ้วโป้ง ใช้ดีดเล่นเสียงฮาร์โมนิค ด้วย thumb pick

            นิ้วชี้ ใช้แตะสายตรงเหนือเฟร็ต เพื่อเล่นเสียงฮาร์โมนิค

            นิ้วนาง ใช้เกี่ยวสายที่ไม่ใช่เสียงฮาร์โมนิค

                    ดูรายละเอียดดังรูปครับรูปซ้ายแสดงการสวมปิ๊คนิ้วโป้ง รูปขวาเป็นการวางนิ้วเพื่อเล่น sweep harmonic

swh3.jpg (21930 bytes)      swh4.jpg (27163 bytes)

                เอาล่ะครับเริ่มกันเลยดีกว่า กับแบบฝึกหัดแรก เราลองเล่นกับสายเปิดดูก่อนนะครับที่ fret 12 ในการเล่นจะเป็นการเล่นสลับกันระหว่างฮาร์โมนิคและ open note การเล่นฮาร์โมนิคจะดีดด้วยปิ๊คแบน หรือ ปิ๊คนิ้วโป้ง โดยใช้ปลายนิ้วชี้แตะเหนือ fret 12 ส่วนเสียงของ open note หรือโน๊ตสายเปิดจะเล่นหรือดีดด้วยนิ้วนาง ลองดูตัวอย่าง พร้อมอธิบายการเล่นแต่ละโน๊ตเลยครับ

    แบบฝึกหัดที่ 1 : ทดลองฟังตัวอย่าง เป็น real player

sh-1.gif (2192 bytes)

           จังหวะที่ 1     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 6 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 2    เล่น open note บนสายเปล่าสาย 3 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 3     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 5 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 4    เล่น open note บนสายเปล่าสาย 2 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 5     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 4 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 6    เล่น open note บนสายเปล่าสาย 1 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 7     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 3 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 8    เล่น open note บนสายเปล่าสาย 1 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 9     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 4 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 10    เล่น open note บนสายเปล่าสาย 2 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 11     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 5 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 12    เล่น open note บนสายเปล่าสาย 3 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 13    เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 6 ช่อง 12 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

                เป็นยังไงบ้างครับกับแบบฝึกหัดแรกพอจะเล่นได้มั๊ยครับ จริง ๆ ผมอยากจะมีรูปให้ดูแต่ไม่รู้จะทำยังไงจะถ่ายก็ไม่มีกล้อง จะวาดก็คงไม่ได้เรื่อง ยังไงลองจับปิ๊คหรือวางนิ้วตามที่ผมบอกดูนะครับถ้าเป็นไปได้จะหารูปมาให้ดูด้วย เอาล่ะครับต่อไปหลักอีกอย่างที่เราจะเอามาใช้คือการเล่นฮาร์โมนิคเทียมคือการเล่นฮาร์โมนิคโดยบวกขึ้นไปอีก 12 เฟร็ตจากที่เรากดอยู่เช่นเรากดที่ช่อง 2 สาย 2 การเล่นฮาร์โมนิคเทียมจะต้องแตะนิ้วที่ช่อง 14 (12 + 2 = 14) แล้วดีดจึงจะได้เสียงฮาร์โมนิค นอกจากบวก 12 เฟร็ตแล้วที่ตำแหน่งบวก 19 (ซึ่งจะเป็นเสียงเดียวกับฮาร์โมนิคที่เฟร็ต 7)   เฟร็ตก็จะเกิดเสียงฮาร์โมนิคเช่นกัน ลองมาดูตัวอย่างที่ 2 นะครับ

    แบบฝึกหัดที่ 2 : ทดลองฟังตัวอย่าง เป็น real player

sh-2.gif (2088 bytes)d9.gif (1810 bytes)

            แบบฝึกหัดที่ 2 จะเหมือนกับแบบฝึกหัดที่ 1 ทุกอย่าง เพียงแต่เปลี่ยนจากเล่นสายเปิดมาจับเป็นคอร์ดรูป 9 คือ คอร์ด D9 ซึ่งคอร์ดในรูปนี้จะใช้บ่อยมากในการเล่น sweep harmonic   การจัชคอร์ดจะบาร์หรือทาบ 3 สายล่างด้วยนิ้วนาง และจับสาย 6 ด้วยนิ้วโป้ง(อ้อมคอกีตาร์มาจับ) มาดูวิธีการเล่นดูครับ

            จังหวะที่ 1     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 6 ช่อง 5 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+5 = 17) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 2    เล่น note บนสาย 3 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 3     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 5 ช่อง 5 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+5 = 17) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 4    เล่น note บนสาย 2 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 5    เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 4 ช่อง 4 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+4 = 16) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 6    เล่น note บนสาย 1 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 7     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 3 ช่อง 5 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+5 = 17) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

           จังหวะที่ 8    เล่น note บนสาย 1 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 9    เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 4 ช่อง 4 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+5 = 16) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 10   เล่น note บนสาย 2 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

           จังหวะที่ 11    เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 5 ช่อง 5 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+5 = 17) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 12    เล่น note บนสาย 3 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 13    เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 6 ช่อง 5 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+5 = 17) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

                เอาล่ะครับมาต่อกันที่แบบฝึกหัดที่ 3 เลยดีกว่าคราวนี้เรามาดูการเล่นฮาร์โมนิคที่ต่างเฟร็ตกันบ้าง ซึ่งแพทเทินหลัก ๆ จะเหมือนกับ 2 ตัวอย่างข้างบนแต่จะต่างกันตรงที่มีการเล่นฮาร์โมนิคทั้งที่เฟร็ตที่ 12 และ 19 ผสมกันไปกับสายเปิดและคอร์ด

  แบบฝึกหัดที่ 3 : ทดลองฟังตัวอย่าง เป็น real player

sh-3.gif (2331 bytes)shc2.gif (1781 bytes)

                แบบฝึกหัดที่ 3 จะเล่นลักษณะเดียวกับ 2 แบบฝึกหัดแรกแต่เปลี่ยนจากจุดที่เป็นฮาร์โมนิคแท้ (natural harmonic) คือตัวเลขที่อยู่ในวงเล็บจะเล่นที่เฟร็ต 19 หรือแตะนิ้วชี้ที่เหนือเฟร็ต 19 ส่วนโน็ตที่กำกับว่า A.H. (artifitial harmonic) หรือฮาร์โมนิคเทียมให้เล่นหรือแตะนิ้วชี้ที่เหนือเฟร็ตที่บวก 12 เช่น 6 + 12 = 18 และ 7 + 12 = 19 เป็นต้น

                แบบฝึกหัดต่อไปนี้เป็นการนำเอาการเล่น pull off มาเพิ่มสีสันให้กับการเล่นฮาร์โมนิค ลองดูรายละเอียดวิธีเล่นนะครับ โดยการทาบหรือ bar สายทั้ง 6 สายด้วยนิ้วชี้ซึ่งถ้าคุณรู้สึกว่ายังกดไม่แน่นพอให้เอานิ้วกลางมาช่วยกดทับอีกชั้นนึง และเราจะใช้นิ้วก้อยในการเล่น pull off ขั้นตอนการเล่นมีดังนี้ครับ

      แบบฝึกหัดที่ 4 : ทดลองฟังตัวอย่าง เป็น real player

shc3.gif (1802 bytes)

sh-4.gif (2492 bytes)

            จังหวะที่ 1     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 6 ช่อง 7 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+7 = 19) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 2    เล่น note บนสาย 3 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 3     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 5 ช่อง 7 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+7 = 19) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 4    เล่น note บนสาย 2 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 5     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 4 ช่อง 7 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+7 = 19) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 6    เล่น note บนสาย 1 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนาง

            จังหวะที่ 7     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 3 ช่อง 7 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+7 = 19) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 8     ใช้นิ้วก้อยกดลงที่สาย 1 ช่องที่ 9 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนางแล้ว pull off โดยสะบัดนิ้วก้อยที่กดสายออกในลักษณะเกี่ยวสายแล้วปล่อย ไม่ใช่ยกนิ้วขึ้นเฉย ๆ

            จังหวะที่ 9     เล่นเสียงฮาร์โมนิคบนสาย 4 ช่อง 4 (แตะนิ้วชี้ไว้เหนือ fret 12+7 = 19) ดีดด้วยปิ๊คแบน (ต้องจับปิ๊คด้วยนิ้วโป้งกับนิ้วกลาง) หรือปิ๊คนิ้วโป้ง

            จังหวะที่ 10     ใช้นิ้วก้อยกดลงที่สาย 2 ช่องที่ 9 ดีดเกี่ยวด้วยนิ้วนางแล้ว pull off โดยสะบัดนิ้วก้อยที่กดสายออกในลักษณะเกี่ยวสายแล้วปล่อย ไม่ใช่ยกนิ้วขึ้นเฉย ๆ

            จังหวะที่ 11      กลับไปเล่นจังหวะที่ 7 - 8 - 9 - 10 ใหม่วนไปมา ยิ่งทำได้เร็วและชัดเจน จะมีความไพเราะขึ้น

        แบบฝึกหัดที่ 5 : ทดลองฟังตัวอย่าง เป็น real player

sh-5.gif (2229 bytes)

                    สำหรับแบบฝึกหัดที่ 5 นี้จะมีการเปลี่ยนโน๊ตหรือเพิ่มโน๊ตเพื่อเพิ่มสีสันให้การกลุ่มโน๊ตทั้งหมดโดยการกดนิ้วหรือยกนิ้วลงบนสายต่าง ๆ ในระหว่างที่เรา sweep ขึ้นลง สำหรับแบบฝึกหัดนี้จะเล่น natural harmonic ที่ fret 12 โดยจังหวะแรกมีการกดนิ้วที่ช่องที่ 2 สาย 1 ในช่วง sweep ช่วงแรก และกดที่ช่องที่ 1 สาย 2 โดยปล่อยนิ้วที่กดช่อง 2 สาย 1 ในช่วงแรก ในการ sweep ช่วงที่ 2   ลักษณะการวางนิ้วเล่นก็เหมือนแบบฝึกหัดที่แล้ว ๆ มาครับ

                    ทั้งหมดเป็นตัวอย่างคร่าว ๆ เพื่อให้รู้จักกับการเล่น sweep harmonic ซึ่งเป็นอีกเทคนิคนึงที่น่าสนใจ และสร้างเสียงที่แปลกใหม่ให้กับการเล่นกีตาร์ของเราได้มาก ซึ่งผมเองก็ยอมรับว่าเล่นค่อนข้างจะยากเวลาอยู่ในเพลงจริง ๆและอาจจะเข้าใจยากพอสมควรโดยเฉพาะคนที่ยังไม่เคยได้ยินเทคนิคแบบนี้   แต่ก็รู้ไว้ใช่ว่าครับ ส่วนเพลงที่จะพบการเล่นแบบนี้ก็ลองไปหาชุด classic gas ของ tommy emmanuel ที่เป็นอัลบั้มแนะนำนั่นแหละครับมีหลาย ๆ เพลงที่เขาใช้เทคนิคนี้

                    แล้วผมจะหาเทคนิคการเล่นแบบอื่น ๆ มาฝากกันเรื่อย ๆ นะครับสำหรับคราวนี้คงจะพอแค่นี้ก่อน ถ้ามีข้อสงสัยก็เมลล์มาสอบถามได้นะครับ หรือจะ post ไว้ใน webboard ก็ได้ ถ้าผมตอบได้ผมตอบแน่นอนครับ.......สวัสดีครับ

 

กลับไปหน้าหลัก